Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα Ξήρανση. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων
Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα Ξήρανση. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων

Παρασκευή 11 Ιουλίου 2025

ΕΡΩΤΗΣΗ ΤΟΥ ΚΚΕ Για την κατάσταση του δάσους του Υμηττού και την ξήρανση των δασικών ειδών

Ερώτηση για την κατάσταση του δάσους του Υμηττού και την ξήρανση των δασικών ειδών κατέθεσε το ΚΚΕ στη Βουλή προς τους υπουργούς Κλιματικής Κρίσης & Πολιτικής Προστασίας και Περιβάλλοντος & Ενέργειας. 

Στο κείμενο της Ερώτησης που υπογράφουν οι βουλευτές του ΚΚΕ Χρήστος Κατσώτης, Γιάννης Γκιόκας, Σεμίνα Διγενή, Νίκος Αμπατιέλος, Βιβή Δάγκα, Λιάνα Κανέλλη, Αφροδίτη Κτενά, Διαμάντω Μανωλάκου, Θανάσης Παφίλης και Λεωνίδας Στολτίδης αναφέρονται τα εξής: 

«Διανύουμε ήδη τον 3ο μήνα της αντιπυρικής περιόδου και οι συνέπειες της πολιτικής που θεωρεί κόστος την προστασία της ανθρώπινης ζωής και των δασικών οικοσυστημάτων είναι παραπάνω από εμφανείς. Μόνο τις τελευταίες μέρες δεκάδες εστίες φωτιάς κατέκαψαν δάση, δασικές εκτάσεις, σπίτια, περιουσίες, έβαλαν σε κίνδυνο ακόμη και ανθρώπινες ζωές. Ακόμη και λίγα χιλιόμετρα έξω από την Αθήνα, όπου υπάρχει η "βέλτιστη" (κατά την κυβέρνηση) επιχειρησιακή ικανότητα των αρμόδιων κρατικών υπηρεσιών.

Αυτές είναι οι συνέπειες της επιλεκτικής ανικανότητας του αστικού κράτους να προστατέψει τα δάση και τον λαό, καθώς τα αναγκαία μέτρα πρόληψης και πυροπροστασίας δεν είναι προτεραιότητα, αλλά "κόστος".

Ένα ιδιαίτερα σοβαρό ζήτημα που συνδέεται με τον κίνδυνο πυρκαγιάς, είναι η τεράστια συσσώρευση εύφλεκτης ύλης, στο δάσος που υπάρχει στον ορεινό όγκο του Υμηττού. Από την άνοιξη του 2024, παρατηρούνται εκτεταμένες ξηράνσεις που συνεχίζονται μέχρι σήμερα σε περιοχές των Δήμων Καισαριανής, Βύρωνα, Παπάγου, κ.ά.

Ιδιαίτερα έντονο είναι το φαινόμενο στο πλέον επισκέψιμο τμήμα του Υμηττού που βρίσκεται στην Καισαριανή, κυρίως σε πεύκα και κυπαρίσσια στην έκταση του Σκοπευτηρίου Καισαριανής και του λόφου Αράπη.

Η ίδια εικόνα παρατηρείται και σε δασικές περιοχές του πάρκου Αϊ Γιάννη στα Ξύλινα.

Είναι εξοργιστικό επίσης το γεγονός, ότι εν μέσω αντιπυρικής περιόδου βρίσκονται ακόμη στον Υμηττό προϊόντα κλάδευσης του περσινού προγράμματος AntiNero που δεν έχουν απομακρυνθεί από τους εργολάβους.

Σύμφωνα με έκτακτη αποτύπωση της Τεχνικής Υπηρεσίας του Δήμου Καισαριανής τον μήνα Μάρτη, εντοπίζεται καθολική νέκρωση σε εκατοντάδες δέντρα, πεύκης και κυπαρισσιού σε έκταση 361 στρεμμάτων εντός των ορίων του Δήμου.

Πρόκειται για εκτάσεις που κατά τα έτη 2003 έως και 2024 έχουν ξεσπάσει 30 πυρκαγιές, με την τελευταία μεγάλη πυρκαγιά να σημειώνεται το 2021. Είναι δάσος που συνορεύει με κατοικημένη περιοχή και δικαίως έχει ανησυχήσει τους κατοίκους του Δήμου Καισαριανής που έχουν αποστείλει επιστολές στον Δήμο και στο δασαρχείο Πεντέλης και έχουν προχωρήσει σε συλλογή υπογραφών για τη λήψη μέτρων αντιμετώπισης του φαινομένου.

Την αρμοδιότητα για τις συγκεκριμένες εκτάσεις έχει το ΥΠΕΝ, (Γενική Διεύθυνση Δασών, Δασαρχείο Πεντέλης). Το αρμόδιο Δασαρχείο όμως δεν μπορεί να ανταποκριθεί στις ανάγκες προστασίας της περιοχής, αφού με ευθύνη όλων των κυβερνήσεων και της σημερινής της ΝΔ, αντιμετωπίζει συνθήκες ακραίας υποστελέχωσης. Είναι χαρακτηριστικό ότι σύμφωνα με εκτιμήσεις ειδικών επιστημόνων, ενώ για την στοιχειώδη προστασία μόνο του Υμηττού χρειάζονται 50 μόνιμοι δασεργάτες και τουλάχιστον 3 Δασοφύλακες, σήμερα στο Δασαρχείο Πεντέλης που έχει την ευθύνη και του Υμηττού και της Πεντέλης εργάζονται 0 δασεργάτες και για τον Υμηττό διατίθεται μόνο 1 δασοφύλακας. Ανάλογες συνθήκες υποστελέχωσης αντιμετωπίζει και η Γενική Διεύθυνση Δασών.

Γνωρίζουμε ότι η δημοτική αρχή Καισαριανής μαζί με τους κατοίκους έχει αναδείξει το ζήτημα σε όλους τους αρμοδίους φορείς, υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενεργείας - Δασική Υπηρεσία, υπουργείο Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας.

Ο Δήμος Καισαριανής προχώρησε σε έρευνα για τα πιθανά αίτια του φαινομένου και τους τρόπους αντιμετώπισης σε συνεργασία με ερευνητές του Ινστιτούτου Δασικών Μεσογειακών Οικοσυστημάτων. Το πρόβλημα είναι γενικευμένο και σε πολλές άλλες δασικές περιοχές της Αττικής και απαιτείται ενιαία αντιμετώπιση με πρόγραμμα που θα καλύπτει το σύνολο των προσβεβλημένων περιοχών.

Η Γενική Διεύθυνση Δασών αναγνώρισε το τεράστιο πρόβλημα και δεσμεύθηκε ότι θα το αντιμετωπίσει. Όμως ήδη η αντιπυρική περίοδος βρίσκεται στη μέση και ο κίνδυνος πυρκαγιάς στον Υμηττό είναι τεράστιος.

ΕΡΩΤΩΝΤΑΙ οι κ. υπουργοί τι μέτρα θα πάρουν ώστε να εξασφαλίσουν:

  • Την απομάκρυνση, με ευθύνη των κρατικών Υπηρεσιών των νεκρών δέντρων και την ασφαλή αποκομιδή όλων των προϊόντων κοπής και κλάδευσης που βρίσκονται σήμερα στο δάσος, σε επαφή με κατοικημένες περιοχές και αποτελούν εστία πυρκαγιάς.
  • Τη χρηματοδότηση των αναγκαίων δασοτεχνικών μελετών και έργων αντιπυρικής προστασίας. Στο πλαίσιο της συνολικής διαχείρισης και προστασίας του Υμηττού, με στόχο την οικολογική του αναβάθμιση και ανόρθωση ως δασικό οικοσύστημα και όχι την μετατροπή του σε πάρκο διέξοδο στους σχεδιασμούς της πολιτείας του Ελληνικού και πηγή κέρδους για τους επιχειρηματίες που ήδη εμφανίζονται
  • Τη χρηματοδότηση του ερευνητικού προγράμματος του Ινστιτούτου Δασικών Μεσογειακών Οικοσυστημάτων για τα αίτια της ξήρανσης των δένδρων στην προαναφερόμενη περιοχή
  • Το σχεδιασμό αναδασώσεων στην περιοχή του Υμηττού που λόγω των συνθηκών είναι πολύ δύσκολη έως αδύνατη η φυσική αναγέννηση.
  • Τη γενναία στελέχωση των δασικών υπηρεσιών που έχουν στην ευθύνη για τη διαχείριση και προστασία του Υμηττού.
  • Την επαυξημένη θωράκιση του Υμηττού στις περιοχές που αντιμετωπίζουν αυξημένο κίνδυνο δασικής πυρκαγιάς, ώστε να υπάρχει άμεση ανταπόκριση του πυροσβεστικού σώματος σε περίπτωση πυρκαγιάς».

902.gr 

Πέμπτη 1 Μαΐου 2025

Ξεραίνεται ο Υμηττός

Το τελευταίο βουνό της Αττικής με συμπαγές δάσος δεν κινδυνεύει απλά από τις φωτιές αλλά και από έναν σιωπηλό «δολοφόνο»


Όσοι περνάτε από την περιφερειακή του Υμηττού, ίσως να το έχετε προσέξει. Μια ματιά στις πλαγιές του βουνού αρκεί για να εντοπίσει κανείς μεμονωμένα δέντρα αλλά και ολόκληρες συστάδες με καφέ απόχρωση. Το χρώμα αυτό, ένα πράγμα σημαίνει: έχουν ξεραθεί, είναι νεκρά.

Η έκταση του φαινομένου και ο ρυθμός με τον οποίο αναπτύσσεται στον Υμηττό αλλά και σε πάρκα και αλσύλλια των οικιστικών περιοχών στις παρυφές του βουνού, αποκλείει την περίπτωση να πρόκειται για μια διαδικασία που εντάσσεται στα πλαίσια της φυσικής γήρανσης των δέντρων ενός ακμαίου δάσους.

Φιλοδασική Ένωση Αθηνών

Από το 2023 έχουν γίνει οι πρώτες αναφορές σχετικά με αυτό, με την Φιλοδασική Ένωση Αθηνών, να έχει φιλοξενήσει στην σελίδα της σχετικά άρθρα. Τι συμβαίνει λοιπόν στον Υμηττό και που οφείλεται το φαινόμενο;


Υμηττός ο πολύπαθος

Μπορεί η Πάρνηθα και η Πεντέλη να είναι τα βουνά που έχουν υποστεί τις περισσότερες καταστροφές από πυρκαγιές τα τελευταία χρόνια, ωστόσο και ο Υμηττός, έχει ένα βεβαρημένο παρελθόν. Σε αντίθεση με την εικόνα που παρουσιάζει σήμερα, ήταν για πολλά χρόνια, ένα αποψιλωμένο βουνό.

Η γειτνίαση του με την ανάπτυξη του αστικού ιστού της παλιάς Αθήνας, σήμαινε ότι το μεγαλύτερο ποσοστό της ξυλείας για τις ανάγκες των κατοίκων προερχόταν από εκεί, την εποχή που δεν υπήρχε καν σαν έννοια η αειφορική διαχείριση των δασών. Παράλληλα η υπερβόσκηση καθιστούσε αδύνατη την όποια προσπάθεια του δάσους να αναγεννηθεί.

Μετά τη λήξη του ΒΠΠ και δεδομένου ότι στην κατοχή υλοτομήθηκε σχεδόν όλο το βουνό, έγινε μια μεγάλη –και επιτυχημένη- προσπάθεια αναδάσωσης. Η Φιλοδασική Ένωση Αθηνών ανέλαβε αυτό το έργο και μεθοδικά, κατάφερε να αναγεννήσει το βουνό. Το μεγαλύτερο ποσοστό πρασίνου του Υμηττού λοιπόν, προέρχεται από διαδικασία αναδάσωσης


Γιατί ξεραίνονται τα δέντρα;

Τα είδη δέντρων που επιλέχθηκαν για την αναδάσωση του Υμηττού, ήταν ανθεκτικά στη ξηρασία και στο «φτωχό» έδαφος του βουνού. Οι επεμβάσεις στο σύνολο του αισθητικού δάσους από τη Φιλοδασική Ένωση Αθηνών, είχαν ως αποτέλεσμα τη δημιουργία ενός μωσαϊκού βλάστησης όπου κυριαρχεί η τραχεία πεύκη σε αμιγείς συστάδες ή σε ανάμειξη με κυπαρίσσια και με πλατύφυλλα είδη όπως η κουτσουπιά, η χαρουπιά και η χνοώδης δρυς.

Αυτό που δεν μπορούσαν φυσικά να γνωρίζουν οι δασολόγοι όταν ξεκίνησαν το έργο, ήταν το μείζων ζήτημα της κλιματικής αλλαγής, το οποίο αποτελεί την βασική αιτία εκδήλωσης του φαινομένου, με τρόπο έμμεσο αλλά απόλυτα συνδεδεμένο με αυτή.

Ακραία καιρικά φαινόμενα όπως η «Μήδεια»(2021) και η «Ελπίς» (2022), όπου και υπήρξε ασυνήθιστη χιονόπτωση στην Αττική, είχαν ως αποτέλεσμα τη θραύση πολλών μεγάλων κλαδιών ή και ολόκληρων δέντρων από το βάρος. Η κόμη των δέντρων αραίωσε με αποτέλεσμα το έδαφος να εκτίθεται στην ηλιακή ακτινοβολία, αφαιρώντας την πολύτιμη για την ανάπτυξη και συντήρηση του δάσους, υγρασία.

Προσθετικά σε αυτό, οι παρατεταμένοι καύσωνες που σημειώθηκαν τα τελευταία χρόνια, αλλά και οι απότομες μεταβολές του καιρού, καταπόνησαν ακόμη περισσότερο το δάσος. Τα δέντρα, προσβάλλονται πιο εύκολα από φλοιοφάγα έντομα και κάμπιες, με εξάρσεις που έχουν κατά τόπους επιδημιολογικές διαστάσεις, οδηγώντας τελικά στη αποξήρανση και νέκρωση τους.

Βλέπουμε λοιπόν ότι το φαινόμενο είναι πολυπαραγοντικό σε ότι αφορά στις στοιχεία που το προκαλούν, ωστόσο η γενεσιουργός αιτία που το πυροδοτεί είναι μια, η κλιματική αλλαγή, δημιουργώντας μια «αλυσίδα» επιπτώσεων.

Πέραν του προφανούς προβλήματος, τα νεκρά / αποξηραμένα δέντρα προσθέτουν μεγάλο όγκο και μάζα στην εύφλεκτη ύλη του δάσους, δημιουργώντας μια «πυριτιδαποθήκη» σε περίπτωση εκδήλωσης πυρκαγιάς.


Τι προσπάθειες γίνονται για να σωθεί ο Υμηττός

Η Φιλοδασική Ένωση Αθηνών είναι αυτή που και πάλι πρωτοστατεί σε ενέργειες για την προστασία του δάσους του Υμηττου. Στο άρθρο «Ξήρανση δέντρων στο Αισθητικό Δάσος του Υμηττού: Αντιμετωπίζοντας την πρόκληση με θετική ματιά» που έχει δημοσιευθεί στην ιστοσελίδα της Ένωσης και υπογράφεται από τον Δρ. Νίκο Πάγκα (Δασοτεχνικός Υπεύθυνος Διαχείρισης του Αισθητικού Δάσους), διαβάζουμε τα εξής:

«Ωστόσο ήδη έχουν ξεκινήσει εξυγιαντικές επεμβάσεις σε ορισμένα σημεία, δηλαδή κοπή και απομάκρυνση ξερών δέντρων, ώστε να μειωθεί ο πληθυσμός των φλοιοφάγων εντόμων και να αποφευχθεί η περαιτέρω εξάπλωσή τους. Παράλληλα προγραμματίστηκαν οι επόμενες ενέργειες/προετοιμασίες για την απομάκρυνση των νεκρών ατόμων και από άλλες περιοχές.

Ειδικά για την περιοχή που περιβάλλει τη Μονή Καισαριανής και εκτείνεται μέχρι τον λόφο των Ταξιαρχών (που διακρίθηκε το 1993 ως ένας Ιστορικός Κήπος της Ευρώπης), η Φιλοδασική δεν περιορίστηκε στην κοπή και απομάκρυνση των ξερών δέντρων αλλά προχώρησε και σε φύτευση νέων δέντρων, δίνοντας έμφαση στη διατήρηση του ιστορικού τοπίου.

Το Αισθητικό Δάσος του Υμηττού είναι ένα τεχνητά δημιουργημένο δάσος που είναι αποτέλεσμα επιτυχημένων αναδασώσεων σε διάφορες περιόδους μετά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο, οι οποίες έχουν δημιουργήσει ένα μωσαϊκό ετερογενών ενοτήτων. Συνεπώς, οι επεμβάσεις στη βλάστηση δεν είναι δυνατόν να ακολουθήσουν τους δόκιμους δασοκομικούς κανόνες και απαιτείται μια κατά περίπτωση εξειδίκευση στις διάφορες δασοσυστάδες που συναπαρτίζουν το δάσος.

Ενόψει λοιπόν της ανάγκης για μείωση κατ’ αρχάς της ενδεχόμενης εξάπλωσης των φλοιοφάγων εντόμων, διενεργούνται οι εξυγιαντικές επεμβάσεις σε επιλεγμένα σημεία του δάσους. Ταυτόχρονα, παρακολουθείται η αντίδραση των καταπονημένων δέντρων στις τρέχουσες καιρικές συνθήκες και προγραμματίζονται τα επόμενα βήματα. Σύμμαχος στην προσπάθεια αυτή είναι τα 373,2 χιλ. βροχής που κατέγραψε ο μετεωρολογικός σταθμός της Φιλοδασικής στο δάσος, για την περίοδο 16/11/2024 – 24/2/2025.»

Πληροφορίες, στοιχεία και φωτογραφίες αντλήθηκαν από τις ιστοσελίδα της Φιλοδασικής Ένωσης Αθηνών και της ΕΔΝΥ (Εθελοντική Δασοπροστασία Νοτίου Υμηττού).


 

Gallery Autotypos (Φωτογραφίες Ναυσικά Βασιλειάδου)

















 autotypos.gr